Fındıkta Büyük Kayıp: Üreticinin Zararı Tonda 150 Bin TL!

Geçen yıl bu tarihlerde 325 TL’den işlem gören fındık, bugün 180–190 TL bandına kadar düştü; üretici hem fiyat hem maliyet baskısıyla zor günler geçiriyor.

Serbest piyasada geçen yıl bu tarihlerde 325 TL seviyelerinde işlem gören fındığın kilogram fiyatı, bugün 180–190 TL bandına kadar geriledi. TMO’nun açıkladığı 250–255 TL’lik alım fiyatlarının da altında kalan serbest piyasa, üreticinin tepkisini artırıyor. Geçen yılın fiyatlarıyla karşılaştırıldığında bir ton fındıkta 140–150 bin TL’ye ulaşan gelir kaybı ortaya çıkıyor. FINDIK FİYATI BİR YILDA 140 TL’DEN FAZLA GERİLEDİ Türkiye’nin en önemli tarımsal ihraç ürünlerinden biri olan fındıkta fiyat düşüşü, üreticinin ekonomik sıkıntılarını derinleştiriyor. 14 Ekim 2025 tarihinde serbest piyasada kilogramı yaklaşık 325 TL seviyelerinde işlem gören fındık, aradan geçen bir yılın ardından 180–190 TL bandına kadar geriledi. Fındık üreticisi, bir yandan ürününü değerinde satmaya çalışırken diğer yandan artan üretim maliyetleriyle mücadele ediyor. Geçen yılın aynı dönemindeki fiyatlarla bugünkü rakamlar karşılaştırıldığında kilogram başına yaklaşık 135–145 TL’lik bir fark oluşuyor. Fındığın 180 TL seviyesinden işlem gördüğü bir senaryoda bu fark 145 TL’ye kadar çıkıyor. Bu tablo, özellikle geçimini fındıktan sağlayan üreticilerin gelirinde ciddi bir düşüş yaşandığını ortaya koyuyor. TMO FİYATLARI İLE SERBEST PİYASA ARASINDAKİ FARK AÇILDI Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2026 yılı kabuklu fındık alım fiyatını Giresun kalite için kilogram başına 255 TL, Levant kalite için ise 250 TL olarak açıkladı. Ancak serbest piyasada fiyatların bu seviyelerin altında kalması, üreticinin beklentilerini karşılamadı. Serbest piyasada kilogram başına 180–190 TL aralığında işlem gören fındık, TMO’nun açıkladığı alım fiyatlarının yaklaşık 60–75 TL altında kaldı. Bu fark, üreticinin aynı miktardaki üründen elde edebileceği gelir üzerinde önemli bir etki oluşturuyor. Üreticiler, açıklanan alım fiyatları ile serbest piyasa arasındaki makasın kapanmasını ve fındığın hak ettiği değere ulaşmasını bekliyor. BİR TON FINDIKTA 70 BİN TL’Yİ AŞAN FARK Mevcut fiyatlar üzerinden yapılan hesaplamalar, üreticinin yaşadığı gelir kaybının boyutunu gözler önüne seriyor. Serbest piyasada fındığını kilogram başına 180–190 TL’den satmak zorunda kalan bir üretici, TMO’nun açıkladığı fiyatlarla karşılaştırıldığında bir ton üründe yaklaşık 60–75 bin TL daha az gelir elde ediyor. Geçen yılın aynı dönemindeki 325 TL’lik fiyat esas alındığında ise kayıp daha da büyüyor. Bugünkü 180–190 TL’lik fiyat aralığına göre bir ton fındıkta yaklaşık 135–145 bin TL gelir farkı oluşuyor. Fiyatın 180 TL seviyesinde kalması durumunda bu fark 145 bin TL’ye ulaşıyor. Bu hesaplamalar, üretim maliyetleri düşülmeden yapılan brüt gelir karşılaştırmalarını ifade ediyor. Gübre, ilaç, işçilik, bakım, hasat ve nakliye giderleri de hesaba katıldığında üreticinin elinde kalan kazancın daha da azalması söz konusu olabiliyor. MALİYETLER ARTIYOR, ÜRETİCİNİN GELİRİ AZALIYOR Fındık üreticisi yalnızca fiyat düşüşüyle değil, aynı zamanda yükselen girdi maliyetleriyle de mücadele ediyor. Gübre ve tarımsal ilaç fiyatlarındaki artışın yanı sıra işçilik, bahçe bakımı, hasat, taşıma ve günlük yaşam giderleri de üreticinin bütçesini zorluyor. Üretim için her sezon daha fazla harcama yapmak zorunda kalan üretici, ürününü geçen yılın çok altında bir fiyattan satmak durumunda kalıyor. Böylece fındık fiyatındaki gerileme, yalnızca satış gelirini azaltmakla kalmıyor; üretimin sürdürülebilirliğine ilişkin kaygıları da artırıyor. Özellikle geçimini büyük ölçüde fındıktan sağlayan aileler açısından ortaya çıkan tablo, yeni sezon hazırlıklarının finansmanını da güçleştirebilir. Üreticinin bahçesine bakım yapabilmesi, gübre ve ilaç alabilmesi ve gelecek sezon üretimini sürdürebilmesi için ürününden yeterli gelir elde etmesi gerekiyor. ÜRETİCİ FINDIĞININ HAK ETTİĞİ DEĞERİ BULMASINI İSTİYOR Fındıkta yaşanan fiyat düşüşü karşısında üreticinin temel beklentisi, emeğinin karşılığını alabileceği bir piyasa düzeninin oluşması. Üreticiler açısından açıklanan alım fiyatlarının piyasada karşılık bulması, serbest piyasadaki fiyat hareketlerinin yakından takip edilmesi ve fındık gelirinin üretim maliyetleri karşısındaki durumunun dikkate alınması önem taşıyor. TMO’nun alım politikası, serbest piyasadaki fiyat oluşumu ve üreticinin pazarlık gücü, fındık sektörünün önümüzdeki dönemdeki en önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor. Üreticinin beklentisi ise yalnızca fiyatların yükselmesi değil, aynı zamanda maliyetlerini karşılayabileceği ve üretime devam edebileceği bir gelir düzeyine ulaşmak. Fındıkta geçen yıl ile bugün arasındaki fiyat farkı, üreticinin karşı karşıya kaldığı ekonomik baskıyı açıkça ortaya koyuyor. Kilogram başına yüzlerce liralık fiyat beklentisi ile mevcut piyasa koşulları arasındaki uçurumun kapanması için üreticinin emeğini koruyacak adımların atılması isteniyor. Fındık üreticisinin talebi net: Alın terinin karşılığı korunmalı, üretim maliyetleri dikkate alınmalı ve fındık fiyatındaki değer kaybına karşı etkili adımlar atılmalı.