Fındık Piyasasında Kilitlenme: 'Mal Var, Kalite Yok'

Piyasayı "Alıcı var, mal yok; mal var, kalite yok" sözleriyle özetleyen fındık tüccarı Özcan Şahin, serbest piyasadaki dengelerin alt üst olduğunu belirtti.

Ordu'da fındık ticaretiyle uğraşan Özcan Şahin, fındık piyasasındaki mevcut tıkanıklığı ve sektörün karşı karşıya olduğu kronik sorunları kaleme aldı. Şahin'in değerlendirmelerine göre, piyasadaki kilitlenmenin temel sebebi yalnızca fiyat tartışmaları değil; kalite, tedarik zinciri ve döviz kuru ekseninde yaşanan derin yapısal problemler. ​Piyasayı "Alıcı var, mal yok; mal var, kalite yok" sözleriyle özetleyen Şahin, serbest piyasadaki dengelerin alt üst olduğunu belirtti. TMO Faktörü ve Kaliteli Ürünün Piyasadan Çekilmesi ​Serbest piyasada istediği fiyatı bulamayan üreticinin ürününü Toprak Mahsulleri Ofisi'ne (TMO) yönlendirdiğine dikkat çeken Şahin, bu durumun serbest piyasayı nasıl etkilediğini şu zincirle özetledi: Kaliteli mal TMO'ya gittiği için serbest piyasada arz daralıyor; istenen miktarda ve kalitede fındık bulunamadığı için fabrikaya düzenli mal verilemiyor. Sattığı ürünün yerine aynı kaliteyi ve aynı maliyeti koyabileceğinden emin olamadığı için satış yapmakta temkinli davranıyor. Yerli para birimindeki artışın döviz kuruna aynı oranda yansımaması nedeniyle, Türk fındığı dolar bazında pahalılaşıyor ve küresel alıcılara rekabetçi fiyat vermekte zorlanıyor. Hem kaliteli hem de ucuz Türk fındığı arayışını sürdürürken, piyasadaki belirsizlik nedeniyle beklemeye geçiyor. "Asıl Soru: Sağlam Fındık Kaç Ton?" Geleneksel rekolte tartışmalarının artık bir anlam ifade etmediğini vurgulayan Şahin, asıl odak noktasının miktar değil kalite olması gerektiğinin altını çizerek, "Türkiye’de kaç ton fındık var? sorusu geride kaldı. Asıl soru: Dünya çikolata sanayisinin istediği kalitede kaç ton sağlam fındık var? Çünkü kokarca, gizli çürük, ur, yanlış hasat, kurutma ve depolama sorunları artık yalnızca üreticinin değil, doğrudan ticaretin problemidir." ​Önümüzdeki Dönemin En Büyük Tehlikesi: Erişilebilirlik Özcan Şahin, fındıkta geleceği belirleyecek en kritik unsurun rekolte rakamları değil; sağlam, izlenebilir ve satılabilir fındığın gerçek miktarı olacağını belirtti. Açıklamasını, "Türkiye’nin önündeki asıl mesele budur: Çok fındık üretmek başka, sağlam fındık üretmek başka, dünyaya satılabilir kalitede fındık üretmek bambaşka" sözleriyle tamamlayan sektör temsilcisi, serbest piyasadaki mal akışının yeniden sağlanabilmesi için kalite odaklı adımların şart olduğuna işaret etti.