'Fındık Fiyatı Üreticiye Değil, Alıcılara Yaradı'

Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, TMO’nun açıkladığı 250 TL’lik fındık alım fiyatını düşük buldu: ‘Üretici değil, küresel alıcılar kazançlı çıktı.” dedi.

Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2026/2027 sezonu kabuklu fındık alım fiyatlarını değerlendirdi. Son üç yılda alım fiyatlarının hep yüzde 50’nin üzerinde artırıldığını hatırlatan Yıldırım, bu yılki artış oranının %28,21 seviyesinde kalmasının üreticide büyük hayal kırıklığı yarattığını söyledi. Yıldırım, “Bu yılki artış oranı üreticiyi değil, küresel alıcıları sevindirdi. Trend devam etseydi fiyat zaten kendiliğinden 300 TL seviyelerine ulaşacaktı.” ifadelerini kullandı. Fiyatlar ve Randıman Gerçeği TMO’nun açıkladığı rakamlara göre Giresun kalite fındık 255 TL/Kg, Levant kalite 250 TL/Kg, Sivri fındık ise 245 TL/Kg olarak belirlendi. Yüzde 50 randımanın üzerindeki her +1 randıman için Giresun kalitede 5,10 TL, Levant kalitede 5,00 TL, Sivri fındıkta 4,90 TL ilave prim ödenecek. Yıldırım, randıman sisteminin kamuoyunda yanlış algılandığını belirterek, “Her üretici bu primleri alacak sanılıyor ama çoğu zaman taban fiyat bile serbest piyasada tam olarak uygulanmıyor.” dedi. Alım Takvimi ve Ödeme Süreci Gazeteci Yıldırım, TMO alım randevularının 17 Ağustos’ta açılacağını, alımların 24 Ağustos’ta başlayacağını ve ödemelerin fındık teslimatından itibaren 21. günden sonra yapılacağını aktardı. Rakamlarla Son 5 Yılın Fındık Zam Oranları ve 300 TL Beklentisi Üreticilerin ve ziraat odalarının bu sezon için en az 300 TL beklentisi olduğunu hatırlatan Ali Ekber Yıldırım, TMO'nun son 5 yıldaki Levant kalite fındık alım fiyatı artış oranlarını verilerle ortaya koydu. 2022 yılında Levant kalite fındığın 52 TL'den alınarak %96,20'lik bir artış yapıldığını, 2023 yılında 82,5 TL ile %58,65 artış gösterdiğini, 2024 yılında 130 TL ile %57,58 yükseldiğini ve 2025 yılında ise 195 TL ile %50 oranında artırıldığını belirtti. Açıklanan Fiyat Üreticiye Değil, Alıcıya Yaradı Yıldırım, açıklanan fiyatın en çok Ferrero ve diğer küresel alıcılara yarayacağını belirterek, “Açıklanan bu fiyat en başta Ferrero ve diğer fındık alıcılarına yarayacaktır. Ferrero'nun 7 Mart 2024'te Rekabet Kurumu ile yaptığı taahhüt gereği, TMO'nun açıkladığı referans fiyatın altında üreticiden fındık alması yasaktır. Ferrero’nun Rekabet Kurumu ile yaptığı taahhüt gereği, TMO’nun referans fiyatının altında alım yapması yasak. Fiyat 300 TL olsaydı, Ferrero da 300 TL’den almak zorunda kalacaktı.” ifadelerini kullandı. Rekolte ve Piyasa Riski Geçen yıl don ve kahverengi kokarca nedeniyle 500 bin tonun altına düşen rekoltenin bu yıl 705–805 bin ton aralığında olacağını belirten Yıldırım, “Üretim artışıyla birlikte pazara erken ürün inişi serbest piyasayı TMO fiyatlarının altına çekebilir.” uyarısında bulundu. Tüketici Fiyatları ve Ulusal Politika Çağrısı Kabuklu fındığın iç veriminin yüzde 50 olduğunu hatırlatan Yıldırım, “250 TL’lik kabuklu fındığın iç maliyeti 500 TL’ye denk geliyor. Raflarda iç fındık 1000–2000 TL arasında satılıyor, bu da tüketiciye 2000–2500 TL fiyat olarak yansıyor.” dedi.